Başkasının seçilmesi beni neden bu kadar rahatsız ediyor?

Bu kısa iş yeri örneği kurmacadır; belirli bir kişinin yaşantısını anlatmaz.

Beklediğin görev başka birine verildi. Kararı duyduğunda aklından “Demek ki beni değersiz görüyorlar” geçti. Üzülmüş, öfkelenmiş veya dışarıda bırakılmış hissedebilirsin. Şimdi iki cümleyi yan yana koyalım: “Görev ona verildi” gözlenebilen olaydır. “Beni değersiz görüyorlar” ise karara yüklediğin anlamdır. Bu yorum doğru çıkabilir; fakat yalnızca kararın kendisi onu kanıtlamaz.^[1]

Kararın gerekçesini biliyor muyum?

Belki görev, henüz bilmediğin bir deneyim veya çalışma saatine uygunluk gerektiriyordu. Belki beklentin konuşulmamıştı. Belki de seçimde gerçekten kayırma veya haksızlık vardı. Bunların hiçbiri bu örnekte doğrulanmış değil. Kararın ölçütünü ve gerekçesini öğrenmek, seni hem kendini hemen suçlamaktan hem de karşı taraf hakkında acele hüküm vermekten koruyabilecek bir başlangıçtır.

Kendine dönmek, hakkından vazgeçmeni gerektirmez. Bir haksızlığın işaretleri varsa bunları somutlaştırabilir; açıklama, düzeltme veya uygun destek isteyebilirsin. “Benim de payım olabilir” demen, başkasının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Güvenlik veya ciddi hak kaybı riski varsa önce kendini sakinleştirmeyi başarmış olman şart değildir.^[2]

Beni inciten şeyin adı ne?

Kararın adil olup olmadığıyla, başkasının başarısına ne olmasını istediğin ayrı sorulardır. “Ben de hazırlanıp bu işi yapabilmek istiyorum” diyebilirsin. “Seçimin adil biçimde yeniden incelenmesini istiyorum” da diyebilirsin. Fakat isteğin, yalnız onun elindekini kaybetmesine doğru gidiyorsa, o yönü de dürüstçe tartmak gerekir. Bir anlık kırgınlık üzerinden kendine veya başkasına kalıcı bir ahlâk etiketi yapıştırmadan, niyetine ve seçtiğin davranışa bak.

Bu sayfadaki sorular TERAZİ I’in olgu–yorum ve hak–öz muhasebe ayrımlarından hareket eden editoryal bir okuma önerisidir. Kişiliğini ölçen bir test veya yaşadığın olaya verilmiş bir hüküm değildir.