ÇOCUK HİKÂYESİ · 24 SAHNE

Erva ve Elif — Güzel Sözler Diyarı

Kaybolan Güzel Sözler

Araştırma, Derleme ve Editoryal Çalışma — Veli Türkmen

Site içinde ücretsiz okunur. PDF veya belge indirme bağlantısı sunulmaz.

Erva ile Elif resimli hikâye kapağı

Bu hikâye neyi amaçlıyor?

Bu çalışma; nezaket, teşekkür, paylaşma, sabır, dinleme, özür dileme, cesaret, doğruluk, merak ve vazgeçmeme gibi değerleri doğrudan öğüt vermek yerine bir macera içinde görünür kılmak için hazırlanmıştır.

Ana karakterler Erva ve Elif’tir. Hikâyedeki “Kara Fısıltı”, insanın içinden geçen korkutucu, sabırsız veya vazgeçmeye çağıran düşüncelerin kurmaca bir temsilidir. “Hakikat Işığı” ve “Şefkat Rüzgârı” ise düşünceyi yeniden değerlendirme, sakinleşme, merhamet ve doğru davranışı seçme süreçlerini çocuk diliyle anlatan sembollerdir.


SAYFA SAYFA OKU

Kapak

Erva ile Elif — Sözlerin Yolculuğu Hikâyesi Başlıyor adlı resimli kapak
Kapak · Güzel Sözler Diyarı

RESİMLİ WEB KİTABI

Hikâye başlıyor

Erva ve Elif, güzel sözlerin izini sürmek için Sözler Şehri’ne doğru yola çıkıyor.

Görseller kurmaca dijital illüstrasyonlardır; gerçek çocuk fotoğrafı değildir.

Erva ve Elif — Kalbin Çağrısı sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 1 · Kalbin Çağrısı

SAYFA 1 / 24

Kalbin Çağrısı

Erva ile Elif, bahçede bisikletlerinin yanında oynuyordu.

Tam o sırada eski duvardaki kalp şekli altın bir ışıkla parlamaya başladı.

İki kardeş şaşkınlıkla kalbe baktı.

Kalbin içinden yumuşak fakat endişeli bir ses duyuldu:

“Güzel sözler kayboluyor… Bize yardım eder misiniz?”

Erva ile Elif henüz bilmiyordu; bu yardım çağrısı onları çok uzaktaki Sözler Şehri’ne götürecekti.


Erva ve Elif — Işıklı Yol sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 2 · Işıklı Yol

SAYFA 2 / 24

Işıklı Yol

Kalbin içinden yükselen altın ışık, bahçenin taş yolunda parlayan harflere dönüştü.

Harfler, uzaktaki ışıklı kapıya doğru ilerliyordu.

Erva sarı bisikletine, Elif de pembe bisikletine bindi.

Tam o anda uzaktan ince ve karanlık bir fısıltı duyuldu:

“Gitmeyin… Siz bunu başaramazsınız…”

Kızlar birbirlerine baktı.

Erva gülümsedi.

Elif:

“Hadi, birlikte gidelim.”

dedi.

Çünkü cesaret, korkunun hiç gelmemesi değil; korkuya rağmen doğru olduğunu düşündüğün adımı atabilmektir.


Erva ve Elif — Sözler Şehri sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 3 · Sözler Şehri

SAYFA 3 / 24

Sözler Şehri

Erva ile Elif ışıklı kapıdan geçince kendilerini büyük bir şehrin girişinde buldu.

Kapının üzerinde:

SÖZLER ŞEHRİ

yazıyordu.

Fakat şehirde bir tuhaflık vardı.

Tabelalardaki bazı harfler kaybolmuştu.

İnsanlar ne söyleyeceğini şaşırıyor, bazıları birbirine kaba davranıyordu.

Uzakta duran büyük şehir kalbi eskisi kadar güçlü parlamıyordu.

Kızlar anladı:

Burada kaybolan yalnızca harfler değildi.

İnsanları birbirine yaklaştıran güzel sözler de kayboluyordu.


Erva ve Elif — Ekmek Kokusunun Peşinde sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 4 · Ekmek Kokusunun Peşinde

SAYFA 4 / 24

Ekmek Kokusunun Peşinde

Erva ile Elif şehrin taş sokaklarında ilerledi.

Kalabalık yerlerde bisikletlerini yanlarında sürdüler, boş sokaklarda ise yavaşça pedal çevirdiler.

Bir süre sonra mis gibi ekmek kokusu duydular.

Koku onları küçük bir fırının önüne götürdü.

Fırının tabelasında bazı harfler eksikti.

Kapının önünde bir çocuk sabırsızca bekliyordu.

Kara Fısıltı çocuğun kulağına eğildi:

“Bekleme… Ne istiyorsan hemen al!”

Erva ile Elif ilk kayıp sözün burada saklandığını hissetti.


Erva ve Elif — Kaba Sözün Altındaki Düşünce sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 5 · Kaba Sözün Altındaki Düşünce

SAYFA 5 / 24

Kaba Sözün Altındaki Düşünce

Küçük çocuk fırıncı teyzeye dönerek bağırdı:

“Bana hemen ekmek ver!”

Fırıncı teyzenin yüzündeki gülümseme kayboldu.

Erva, çocuğun düşüncelerinin çevresinde karanlık bir cümle dolaştığını fark etti:

“Nazik konuşursam beni dinlemezler.”

Elif ise öfkenin altında sıkışmış ve korkmuş bir kalp gördü.

Kızlar hemen hüküm vermedi.

Çünkü bazen kaba bir sözü değiştirebilmenin ilk adımı, o sözün altında hangi düşüncenin bulunduğunu anlamaya çalışmaktır.


Erva ve Elif — “Lütfen”in Dönüşü sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 6 · “Lütfen”in Dönüşü

SAYFA 6 / 24

“Lütfen”in Dönüşü

Erva’nın Hakikat Işığı parladı.

Çocuğun zihnindeki cümle yavaşça değişti:

“Nazik olmak zayıflık değildir.”

Elif’in Şefkat Rüzgârı çocuğun sakinleşmesine yardım etti.

Çocuk derin bir nefes aldı.

Sonra fırıncı teyzeye döndü:

“Lütfen, bana bir ekmek verir misiniz?”

Fırıncı teyze gülümseyerek taze bir ekmek uzattı.

Kaybolan harfler birleşti:

LÜTFEN


Erva ve Elif — Emeği Fark Etmek sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 7 · Emeği Fark Etmek

SAYFA 7 / 24

Emeği Fark Etmek

Çocuk ekmeğini aldı.

Sonra fırıncı teyzenin gözlerine baktı:

“Emek verdiğiniz için teşekkür ederim.”

Fırıncı teyze gülümsedi:

“Rica ederim evladım.”

Erva ile Elif, çocuğun artık yalnızca ekmeği değil, ekmeğin arkasındaki emeği de fark ettiğini gördü.

O anda yeni bir güzel söz daha ışıldadı:

TEŞEKKÜR EDERİM


Erva ve Elif — Cesaret Meydanı’na Doğru sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 8 · Cesaret Meydanı’na Doğru

SAYFA 8 / 24

Cesaret Meydanı’na Doğru

Fırından ayrılan Erva ile Elif ışıklı harflerin peşinden devam etti.

Bisikletleriyle taş bir köprüden geçtiler.

Köprünün altındaki su altın ışıkları yansıtıyordu.

Uzaktan çocukların oyun sesleri geliyordu.

Fakat Kara Fısıltı yeniden belirdi:

“Oraya gitmeyin… Ya sizi de istemezlerse?”

Kızlar birbirlerine baktı.

Ve yollarına devam etti.


Erva ve Elif — Kenarda Bekleyen Çocuk sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 9 · Kenarda Bekleyen Çocuk

SAYFA 9 / 24

Kenarda Bekleyen Çocuk

Cesaret Meydanı’nda çocuklar neşeyle oyun oynuyordu.

Fakat meydanın bir köşesinde küçük bir çocuk tek başına duruyordu.

Oyun oynamak istiyor, ama bir türlü diğer çocukların yanına gidemiyordu.

Kara Fısıltı onun düşüncesine dolandı:

“Ya beni kabul etmezlerse?”

Erva çocuğun yanına yaklaştı:

“Sormadan onların cevabını bilemezsin.”

Elif de ekledi:

“İstersen ilk adımında yanında oluruz.”


Erva ve Elif — İlk Adım sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 10 · İlk Adım

SAYFA 10 / 24

İlk Adım

Çocuk hâlâ korkuyordu.

Aklından başka bir düşünce geçti:

“Ya benimle alay ederlerse?”

Erva:

“Denemeden sonucu bilemezsin.”

dedi.

Elif:

“Korksan da küçük bir adım atabilirsin.”

diye ekledi.

Çocuk derin bir nefes aldı.

Ve arkadaşlarının yanına doğru bir adım attı.

Sonra bir tane daha.


Erva ve Elif — Mutluluğu Büyütmek sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 11 · Mutluluğu Büyütmek

SAYFA 11 / 24

Mutluluğu Büyütmek

Çocuk arkadaşlarının yanına ulaştı.

Onlar da gülümseyerek onu oyuna çağırdı.

Top yeniden yuvarlandı.

Kahkahalar yükseldi.

Bir süre sonra çocuk, kenarda duran başka bir çocuğu gördü.

Ona seslendi:

“Sen de bizimle oynar mısın?”

Mutluluk yalnız kabul edilmekle değil, başkasına da yer açmakla büyüyordu.


Erva ve Elif — Yüksek Seslerin Geldiği Sokak sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 12 · Yüksek Seslerin Geldiği Sokak

SAYFA 12 / 24

Yüksek Seslerin Geldiği Sokak

Erva ile Elif meydandan ayrılırken yerde yeni altın harfler belirdi.

Harfler onları dar bir sokağa götürdü.

İleriden yüksek sesler geliyordu.

İki çocuk kırılmış bir oyuncak araba yüzünden tartışıyordu.

İkisi de aynı anda konuşuyor, hiçbiri diğerini duymuyordu.

Kara Fısıltı aralarında dolaştı:

“Dinleme! Yalnızca sen konuş!”

Kızlar burada kaybolan şeyin yalnızca bir kelime olmadığını anladı.


Erva ve Elif — Birbirini Duymayan Arkadaşlar sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 13 · Birbirini Duymayan Arkadaşlar

SAYFA 13 / 24

Birbirini Duymayan Arkadaşlar

Yerde oyuncak araba duruyordu.

Tekerleklerinden biri kırılmıştı.

İki çocuk da kendisini anlatmaya çalışıyordu.

Fakat sözleri birbirine ulaşmıyordu.

Sesleri yükseldikçe aralarındaki karanlık duman büyüyordu.

Erva onları izledi ve düşündü:

Çok konuşmak her zaman anlaşılmak değildir.

Bazen anlaşılmanın yolu, önce karşındakini duymaktan geçer.


Erva ve Elif — Dinlemenin Işığı sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 14 · Dinlemenin Işığı

SAYFA 14 / 24

Dinlemenin Işığı

Erva’nın Hakikat Işığı iki arkadaşın düşüncelerine dokundu.

İkisinin de içinde benzer bir korku vardı:

“Susarsam haksız çıkarım.”

Erva:

“Dinlemek yenilmek değildir.”

dedi.

Elif:

“Önce sakinleşelim, sonra sırayla konuşalım.”

diye ekledi.

Çocuklar sırayla konuşmaya başladı.

Biri anlatırken diğeri dinledi.

Sonra yer değiştirdiler.

O anda sokaktaki lambalar yeniden yandı.

Gökyüzünde bir kelime belirdi:

DİNLEMEK


Erva ve Elif — Anlamak ve Özür Dilemek sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 15 · Anlamak ve Özür Dilemek

SAYFA 15 / 24

Anlamak ve Özür Dilemek

İki arkadaş birbirini dinledikten sonra olanı daha iyi anladı.

Oyuncak istemeden kırılmıştı.

Öfkeyle söylenen sözler ise ikisini de üzmüştü.

Biri:

“Seni kırdım. Özür dilerim.”

dedi.

Diğeri:

“Ben de bağırdığım için özür dilerim.”

diye karşılık verdi.

Sonra kırılan arabayı birlikte tamir etmeye başladılar.

Kayıp söz geri döndü:

ÖZÜR DİLERİM


Erva ve Elif — Kitap Şeklindeki Işıklar sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 16 · Kitap Şeklindeki Işıklar

SAYFA 16 / 24

Kitap Şeklindeki Işıklar

Erva ile Elif tekrar yola çıktı.

Bu kez ışıklı harfler küçük kitap şekillerine dönüştü.

Işıklar onları büyük bir kütüphaneye götürüyordu.

Elif heyecanla:

“Kitaplar bizi çağırıyor!”

dedi.

Erva gülümsedi:

“Bakalım burada hangi söz kaybolmuş.”


Erva ve Elif — Kapanan Kitap sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 17 · Kapanan Kitap

SAYFA 17 / 24

Kapanan Kitap

Kütüphanede küçük bir çocuk açık bir kitabın başında oturuyordu.

Bir kelimeyi okuyamıyor ve giderek üzülüyordu.

Kara Fısıltı kulağına yaklaştı:

“Zaten başaramazsın.”

Çocuk kitabı kapatmak istedi.

Erva ile Elif yanına oturdu.

“Birlikte düşünelim.”

dediler.


Erva ve Elif — Okumak ve Merak Etmek sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 18 · Okumak ve Merak Etmek

SAYFA 18 / 24

Okumak ve Merak Etmek

Erva zor gelen kelimeyi daha küçük parçalara ayırdı:

O — KU — MAK

Çocuk yavaşça tekrar etti:

“O… ku… mak… Okumak!”

Sonra gözleri parladı:

“Peki bu kelime ne demek?”

Elif gülümsedi.

Çünkü çocuk artık yalnızca okumaya değil, merak etmeye başlamıştı.

Merak, öğrenmenin kapısını açan güçlü başlangıçlardan biridir.


Erva ve Elif — Yeniden Zorlanmak: Bir Kez Daha Denemek sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 19 · Yeniden Zorlanmak: Bir Kez Daha Denemek

SAYFA 19 / 24

Yeniden Zorlanmak: Bir Kez Daha Denemek

Çocuk kitabın bir sonraki sayfasını açtı.

Bu kez daha uzun bir paragraf vardı.

Yine zorlandı.

Kara Fısıltı hemen geri döndü:

“Yine olmadı. Hemen bırak.”

Erva ile Elif çocuğun yerine okumadı.

Sadece yanında kaldılar.

Erva:

“Zorlanmak, durman gerektiğini göstermez.”

dedi.

Çocuk bir kez daha denemeye karar verdi.


Erva ve Elif — Sabır, Emek ve Umut sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 20 · Sabır, Emek ve Umut

SAYFA 20 / 24

Sabır, Emek ve Umut

Çocuk derin bir nefes aldı.

Kelimeyi tekrar okudu.

Sonra bir kez daha.

Zamanla cümleleri daha rahat anlamaya başladı.

Öğretmeni ona gülümsedi:

“Çaban ne güzel. Devam et!”

Çocuk da sevindi:

“Başardım, çünkü vazgeçmedim.”

Erva:

“Küçük adımlar da ilerlemedir.”

dedi.


Erva ve Elif — Kelime Tohumlarının Peşinde sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 21 · Kelime Tohumlarının Peşinde

SAYFA 21 / 24

Kelime Tohumlarının Peşinde

Kütüphaneden çıkan ışıklar küçük tohumlara dönüştü.

Erva ile Elif tohumların peşinden ilerledi.

Sonunda geniş bir meydana ulaştılar.

Meydanın ortasında parlayan kelime tohumlarıyla dolu bir sepet vardı.

Bir çocuk sepeti kollarının arasına almış, kimseyi yaklaştırmıyordu.

Kara Fısıltı ona şöyle diyordu:

“Hepsini kendine sakla. Paylaşırsan sana hiçbir şey kalmaz.”


Erva ve Elif — Doğruluk ve Paylaşmak sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 22 · Doğruluk ve Paylaşmak

SAYFA 22 / 24

Doğruluk ve Paylaşmak

Erva sepetin üzerindeki soluk işareti fark etti.

İşaret Sözler Şehri’nin büyük kalbine aitti.

Çocuk da bunu gördü.

Bir süre düşündü.

Sonra sepeti meydana bıraktı:

“Doğruyu söyleyeceğim. Bu sepet hepimiz için.”

Arkadaşlarını çağırdı.

Tohumları birlikte paylaştılar ve toprağa ektiler.

Meydanın her yanında güzel sözler filizlendi.

Gökyüzünde iki değer parladı:

DOĞRULUK
PAYLAŞMAK


Erva ve Elif — Şehrin Kalbi sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 23 · Şehrin Kalbi

SAYFA 23 / 24

Şehrin Kalbi

Güzel sözlerin geri döndüğünü gören Kara Fısıltı son kez Şehrin Kalbi’ne saldırdı.

Karanlığı bütün meydanı kapladı:

“Kimse değişmez! Güzel sözler yine kaybolacak!”

Erva’nın Hakikat Işığı parladı.

Elif’in Şefkat Rüzgârı meydandan geçti.

Fakat Kara Fısıltı’yı asıl zayıflatan, şehir halkının kendi seçimiydi.

Herkes birlikte seslendi:

“Dinleyeceğiz!”
“Doğruyu söyleyeceğiz!”
“Vazgeçmeyeceğiz!”
“İyiliği paylaşacağız!”

O anda Şehrin Kalbi yeniden ışıkla doldu.


Erva ve Elif — Eve Dönüş ve Erva’nın Doğum Günü sahnesinin kurmaca illüstrasyonu
Sayfa 24 · Eve Dönüş ve Erva’nın Doğum Günü

SAYFA 24 / 24

Eve Dönüş ve Erva’nın Doğum Günü

Erva ile Elif ışıklı yolu takip ederek bahçelerine döndü.

Kapıdan içeri girdiklerinde babaları, elinde doğum günü pastasıyla onları bekliyordu.

“Hoş geldiniz kızlarım!”

Sonra Erva’ya döndü:

“İyi ki doğdun Erva. Kalbin hep iyiliğe, sözlerin hep güzelliğe ışık olsun.”

Elif ablasının elini tuttu:

“İyi ki doğdun ablacağım!”

Duvardaki kalp son kez ışıldadı:

“Güzel sözler kalbe dokunur; güzel davranışlar dünyayı değiştirir.”

O gece iki kardeş şunu biliyordu:

İyilik, söylendiğinde başlar; yaşandığında çoğalır.


Yetişkinler İçin Kaynak ve MİZAN Notu

Bu bölüm hikâyenin çocuklara okunan kısmından ayrıdır.

1. Kur’an’daki “güzel söz” ilkesi

Hikâyenin güzel söz, nezaket ve ilişki dili teması Kur’an’daki bazı açık ahlâkî ilkelerle uyumludur:

  • Bakara 2:83: “İnsanlara güzel söz söyleyin.”
  • İsrâ 17:53: Allah’ın kullarına insanlara karşı sözün en güzelini söylemeleri emredilir.

Bu ayetler hikâyenin her sahnesinin doğrudan tefsiri değildir. Yalnızca eserin temel ahlâk yönünün Kur’an’daki “güzel söz” ilkesiyle uyumunu gösterir.

Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an Portalı
https://kuran.diyanet.gov.tr/

2. Sosyal-duygusal öğrenme ile kesişen temalar

Hikâyede işlenen:

  • duyguyu ve düşünceyi fark etme,
  • sakinleşme,
  • empati,
  • dinleme,
  • ilişki kurma,
  • iş birliği,
  • sorumlu karar verme,
  • yardım isteme/verme,

gibi temalar, sosyal-duygusal öğrenme literatüründeki temel beceri alanlarıyla örtüşür.

CASEL çerçevesi bu alanları öz-farkındalık, öz-yönetim, sosyal farkındalık, ilişki becerileri ve sorumlu karar verme başlıkları altında ele alır.

Kaynak: Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning (CASEL)
https://casel.org/fundamentals-of-sel/what-is-the-casel-framework/

3. Kanıt sınırı

Durlak ve arkadaşlarının 2011 meta-analizi, 213 okul temelli evrensel sosyal-duygusal öğrenme programını ve 270.000’den fazla öğrenciyi incelemiş; iyi yapılandırılmış SEL programlarının sosyal-duygusal beceriler, tutumlar ve davranışlarda olumlu sonuçlarla ilişkili olduğunu bildirmiştir.

Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The impact of enhancing students’ social and emotional learning: A meta-analysis of school-based universal interventions. Child Development, 82(1), 405–432.
DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2010.01564.x

Fakat önemli sınır: Bu çalışma, elinizdeki hikâyenin tek başına psikolojik veya eğitimsel bir müdahale olarak “kanıtlanmış” olduğu anlamına gelmez. Hikâye, kanıt destekli beceri alanlarıyla uyumlu temalar taşıyan bir çocuk eseridir.


Kaynakların Söylemediği

Bu kaynaklar şunları söylemez:

  • Bir çocuğun tek davranışından psikolojik tanı çıkarılabileceğini.
  • “Kara Fısıltı”nın gerçek bir psikolojik durum veya hastalık olduğunu.
  • Nezaket gösteren her çocuğun mutlaka kabul göreceğini.
  • Bir çocuğun korkusunu yalnızca “pozitif düşünerek” yenebileceğini.
  • Zorlanan bir çocuğun başarısızlığının yalnızca az çalışmaktan kaynaklandığını.
  • Bir hikâye okumanın profesyonel terapi veya özel eğitim desteğinin yerini tuttuğunu.

MİZAN Değerlendirmesi

Bu hikâyenin temel ölçüsü şudur:

Güzel söz tek başına yeterli değildir; söz, davranış ve niyet birbirini tamamladığında iyilik daha görünür hâle gelir.

“Lütfen” demek değerlidir.

Fakat başkasının hakkını gözetmeden söylenen nazik bir kelime tek başına yeterli değildir.

“Özür dilerim” demek değerlidir.

Fakat özür, mümkün olduğunda davranışı düzeltme çabasıyla desteklenmelidir.

“Paylaşmak” değerlidir.

Fakat paylaşmak zorla değil, hak ve sorumluluk gözetilerek anlam kazanır.

Bu nedenle MİZAN’da çocuklara verilmek istenen mesaj yalnızca:

“Güzel konuş.”

değildir.

Daha geniş mesaj şudur:

“Doğruyu gör, güzel söyle, hakkı gözet ve iyiliği davranışınla tamamla.”


Yayın ve Mahremiyet Notu

  • Eser çocuk hikâyesi olarak yayımlanır.
  • Çocukların soyadı, okul bilgisi, adresi, konumu, kişisel belgeleri veya gerçek hayatlarına ait özel bilgiler bu sayfada yer almaz.
  • Kullanılacak görseller kurmaca/illüstratif karakterler olarak sunulur.
  • PDF veya DOCX indirme bağlantısı yayımlanmaz.
  • Site içinde sayfa sayfa veya bölüm bölüm okunur.

Araştırma, Derleme ve Editoryal Çalışma — Veli Türkmen

Hayata Taşınacak Soru

Bugün bir çocuğa yalnız “güzel konuş” demek yerine, güzel sözün davranışla nasıl tamamlandığını birlikte nasıl gösterebiliriz?

Tüm okumalara dönKaynak kütüphanesi